English French German Spain Italian Dutch Russian Portuguese Japanese Korean Arabic Chinese Simplified

Κυριακή, 5 Δεκεμβρίου 2010

ΑΤΛΑΝΤΙΔΑ | Ο ΜΥΘΟΣ ΚΑΙ Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΠΛΑΤΩΝΑ (5 video)

 
Επανεξετάζοντας την ιστορία της Ατλαντίδας
Τρία γεγονότα που διαμόρφωσαν το θρύλο

Παρουσίαση Καθηγητού Αντώνη Ν. Κονταράτου

Το πρώτο καίριο ερώτημα είναι αν η ιστορία της Ατλαντίδας είναι πραγματική ή φανταστική. Η απάντηση, κατά την προσωπική μου άποψη, είναι ότι εμπεριέχει στοιχεία πραγματικότητας, που συνταιριάζονται για να μεγιστοποιήσουν τη δραματικότητα της αφήγησης. Την άποψη αυτή ενισχύει και ο ίδιος ο Πλάτων όταν στο κείμενό του επιμένει 22 φορές ότι η ιστορία του είναι αληθινή. Παράλληλα, παρουσιάζει και μία παράπλευρη υποστηρικτική πλοκή, που αφορά τις προθέσεις του Σόλωνα να γράψει σχετικό ποίημα, ενισχύοντας ...
πρόσθετα τις δηλώσεις του και την επιμονή του ότι πρόκειται περί αληθινής ιστορίας.

Το δεύτερο κύριο ερώτημα είναι αν η ιστορία της Ατλαντίδας προσφέρει αρκετά στοιχεία για τον προσδιορισμό της στο χάρτη. Από τη μελέτη των κειμένων του Πλάτωνα προκύπτουν 42 προσδιοριστικά στοιχεία, που ως καθοδηγητικά κριτήρια μπορούν να κατευθύνουν τις προσπάθειες των ερευνητών να αναζητήσουν και να εντοπίσουν το χαμένο νησί. Όμως, καμία από τις γεωγραφικές θέσεις που έχουν προταθεί κατά καιρούς μέχρι σήμερα δεν πληροί και τα 42 κριτήρια, αφήνοντας, μάλιστα, πολλά κενά. Έτσι, μοιραία οδηγείται κανείς σε άλλες παραγωγικότερες σκέψεις. Μπορεί, δηλαδή, ο Πλάτων να συνδύασε τρία καίρια ξεχωριστά και ανεξάρτητα γεγονότα, που συνέβησαν 800 περίπου χρόνια πριν την εποχή του, σε μια ενιαία αφήγηση για να την κάνει πιο συναρπαστική. Να σημειωθεί ότι πρώτιστη πρόθεση του Πλάτωνα δεν ήταν να περιγράψει την Ατλαντίδα, αλλά να διδάξει ότι η αλαζονική περιφρόνηση της θείας επιταγής επισύρει σκληρή τιμωρία.


Ποια μπορεί τώρα να ήταν τα τρία αυτά ξεχωριστά γεγονότα; Ένα γεγονός ήταν η ξαφνική καταστροφή ενός νησιού σε μία μέρα και νύχτα. Ένα άλλο γεγονός ήταν ο πόλεμος των Αιγυπτίων εναντίον των Ατλάντων, στον οποίο πόλεμο συνέβαλλαν και οι Αθηναίοι. Ένα τρίτο γεγονός ήταν η παρουσία της μοναδικής γεωμορφολογίας της Ατλαντίδας, αποτελούμενης από ομόκεντρους εναλλακτικούς δακτυλίους ξηράς και θάλασσας.


Στο σημείο αυτό πρέπει να διευκρινισθεί ότι ενώ ο Πλάτων αναφέρει ότι η καταστροφή της Ατλαντίδας έγινε 9000 περίπου χρόνια πριν την εποχή του Σόλωνα ή 9600 περίπου χρόνια π.Χ., εντούτοις περιγράφει μια κοινωνία που άνθισε ολοφάνερα στην Εποχή του Χαλκού. Όπως, όμως, είναι γνωστό από αρχαίες ιστορικές πηγές, οι Αιγύπτιοι μετρούσαν τα χρόνια με σεληνιακούς μήνες, οπότε η καταστροφή της Ατλαντίδας, με βάση το αιγυπτιακό σύστημα, χρονολογείται το 1300 π.Χ. περίπου, δηλαδή στην Εποχή του Χαλκού. Η χρονική αυτή αναθεώρηση πληροί μερικά από τα κριτήρια αναζήτησης

Στη συνέχεια, μπορεί εύλογα να ισχυριστεί κανείς ότι η καταστροφή της Ατλαντίδας ταυτίζεται με την καταστροφή της Σαντορίνης στα τέλη του 17ου αιώνα π.Χ. περίπου, όταν μια παροξυσμική ηφαιστειακή έκρηξη βύθισε ένα μέρος του νησιού σε ένα μερόνυχτο και συγκλόνισε όλη τη Μεσόγειο και ακόμα πιο πέρα. Αλλά και όλες οι άλλες λεπτομέρειες της καταστροφής της Ατλαντίδας, όπως τις περιγράφει ο Πλάτωνας, συμπίπτουν με αυτά που συνέβησαν στη Σαντορίνη. Την άποψη αυτή ενισχύει και η αναφορά του Πλάτωνα ότι η καταστροφή της Ατλαντίδας έγινε αιτία να στερέψει μια πηγή στην Ακρόπολη των Αθηνών. Όμως, η ύπαρξη της πηγής αυτής δεν ήταν γνωστή στην εποχή του. Από πού, λοιπόν, πήρε ο Πλάτωνας την πληροφορία αυτή; Προφανώς, από κάποιο ξεχασμένο απόηχο της καταστροφής της Σαντορίνης όπως και αυτός που επέζησε στα Αργοναυτικά του Απολλώνιου του Ρόδιου.

Ξέρουμε, όμως, σήμερα ότι γεωλογικές καταστροφές ανεξαρτήτως σφοδρότητας δεν διαταράσσουν το υπόγεια νερά και δεν στερεύουν πηγές, παρεκτός και αν η πηγή απέχει λιγότερο από 125 μίλια περίπου από το επίκεντρο της αναταραχής. Άρα, η καταστροφή της Ατλαντίδας, σύμφωνα με τα παραπάνω, πρέπει να συνέβη στο χώρο του Αιγαίου και πρέπει να ταυτίζεται με αυτή της Σαντορίνης. Η αποδοχή της εκδοχής ότι η καταστροφή της Σαντορίνης τροφοδότησε την περιγραφή της καταστροφής της Ατλαντίδας, δηλαδή, πληροί μία σειρά από κριτήρια αναζήτησης, αλλά αφήνει και πολλά άλλα ακόμη εκκρεμή.

Μπορεί στη συνέχεια, να ισχυριστεί κανείς ότι ο πόλεμος μεταξύ Αιγυπτίων και Ατλάντων, που αναφέρει ο Πλάτωνας, ήταν ο πόλεμος μεταξύ Αιγυπτίων και Λαών της Θάλασσας, που χρονολογείται τον 13ο αιώνα π.Χ. και που είναι ο πιο σημαντικός της εποχής. Οι ομοιότητες μεταξύ των περιγραφών, που δίνει ο Πλάτων και που δίνουν τα αιγυπτιακά αρχεία, είναι όντως τεκμηριωμένα εντυπωσιακές. Την ίδια περίπου εποχή, και οι Αθηναίοι έρχονται σε συρράξεις με ορισμένες φυλές που ανήκουν στους Λαούς της Θάλασσας (Άτλαντες κατά τον Πλάτωνα). Νικηφόροι σε όλους αυτούς τους πολέμους είναι οι Αιγύπτιοι και οι Αθηναίοι όπως και πάλι καταγράφει ο Πλάτων. Συγκεκριμένα, οι Αθηναίοι πολέμησαν εναντίον Μινωιτών στην Κνωσό (υπό τον Θησέα), εναντίον Κάρων στην Τροία, εναντίον Αμαζόνων στον Πόντο και στην Αττική (πάλι υπό τον Θησέα), αλλά και στη Λιβύη (υπό τον Ηρακλή). Να σημειωθεί ότι οι Αμαζόνες είχαν ορμητήριο τη Λιβύη και ότι οι Λιβύοι ήταν σύμμαχοι των Λαών της Θάλασσας. Η αποδοχή της εκδοχής ότι οι Άτλαντες ως πολεμική μηχανή ταυτίζονται με τους Λαούς της Θάλασσας, πληροί πρόσθετα κριτήρια αναζήτησης


Η κατασκευή της μοναδικής και χαρακτηριστικής γεωμορφολογίας της Ατλαντίδας είναι το τρίτο καθοριστικό γεγονός, που έλαβε χώρα στην Εποχή του Χαλκού στην Αμερικανική Ήπειρο. Η γεωμορφολογία αυτή, μάλιστα, διακρίνεται αναγνωρίσιμα ακόμα και σήμερα. Να σημειωθεί, όμως, ότι αφού ολοκληρωθεί η περιγραφή της κατασκευής αυτής, θα ακολουθήσουν απαντήσεις σε δύο κρίσιμα ερωτήματα, που αυτόματα εγείρονται. Πρώτον, πήγαν όντως οι Έλληνες στην Αμερικανική Ήπειρο τη προϊστορική εποχή και μπόρεσαν πράγματι να δουν εκεί την άτυπη αυτή γεωμορφολογία; Δεύτερον, τι πήγαν οι Έλληνες να κάνουν στην Αμερικανική Ήπειρο; Μόνον αφού απαντηθούν οι ερωτήσεις αυτές η όλη ανορθόδοξη προσέγγιση του θέματος θα πείσει για την δικαίωσή της.

Η δακτυλιοειδής κατασκευή στο Poverty Point (είναι ευδιάκριτη ακόμα και σήμερα και μπορεί και έχει αεροφωτογραφηθεί).

Από την τέταρτη χιλιετία π.Χ. εμφανίζονται στη Βόρεια Αμερική τύμβοι που ανέγειρε μια άγνωστη φυλή. Η κατασκευή τύμβων έφτασε στο απόγειό της εντατικότερης προσπάθειάς της μεταξύ 1600 και 1300 π.Χ. στη βορειοανατολική Λουιζιάνα σε μια τοποθεσία που ονομάζεται σήμερα Poverty Point και που βρίσκεται σε μια στενή γλώσσα ξηράς μήκους 130 μιλίων στην κοιλάδα του Μισισιπή. Εκεί ανεγέρθηκαν έξι ομόκεντροι δακτύλιοι σε ημικυκλική διάταξη η οποία απολήγει σε γκρεμνό. Τη μέγιστη διάσταση της διάταξης καθορίζει προφανώς ο εξωτερικός δακτύλιος με διάμετρο 1,2χλμ. Οι κορυφές των δακτυλίων απέχουν μεταξύ τους από 50 έως 90 μέτρα, διάστημα που αυξάνει προοδευτικά προχωρώντας από τον εξωτερικό προς τον εσωτερικό δακτύλιο. 

Το ύψος των δακτυλίων είναι περίπου τρία μέτρα, οι δε κοιλάδες μεταξύ δακτυλίων έχουν πλάτος 25 περίπου μέτρα. Ενδέχεται, οι κοιλάδες να πλημμύριζαν όταν έβρεχε ή όταν υπερχείλιζε ο Μισισιπής, δίνοντας την εντύπωση εναλλασσόμενων ζωνών ξηράς και νερού. Πέντε ακτινωτοί δρόμοι διασχίζουν ολόκληρο το σχηματισμό. Τέσσερεις από αυτούς έχουν 5μ. φάρδος και ένας έχει 11μ. Τέλος, 2 μεγάλοι τύμβοι βρίσκονται στο εσωτερικό του ημικυκλικού σχηματισμού και άλλοι 4 εκτός του. Ο μεγαλύτερος από τους τύμβους έχει ύψος 23μ, βρίσκεται στο μέσον του ημικυκλικού τόξου ακριβώς εξωτερικά του και φαίνεται να εξυπηρετούσε κάποιο λατρευτικό σκοπό. Η όλη αυτή κατασκευή απεικονίζεται στο παραπάνω σχήμα.

Υπολογίζεται ότι χρειάστηκαν πάνω από ένα εκατομμύριο μ3 γης για να διαμορφωθεί ο σχηματισμός αυτός κι ακόμα περισσότερα χρειάστηκαν για να ισοπεδωθεί η τοποθεσία ανέγερσής του. Πρόκειται, δηλαδή, για ένα απίστευτα γιγάντιο και εντυπωσιακό έργο, που εξελίσσονταν αιώνες και φαίνεται να ξεκίνησε ήδη από το 1800 π.Χ.



Προτείνεται η αποδοχή της εκδοχής ότι το Poverty Point ταυτίζεται με την Ατλαντίδα από πλευράς γεωμορφολογίας και μόνο. Το Poverty Point πλησιάζει την περιγραφή του Πλάτωνα τόσο καλά όσο κανένας άλλος σχηματισμός στον κόσμο. Να σημειωθεί, επίσης, ότι ο Πλάτων περιγράφει ένα κανάλι μήκους 1850 χλμ περίπου, φάρδους 185 μ περίπου και βάθους 31 μ περίπου μέσω του οποίου έφθαναν αγαθά με πλωτά μέσα από την ενδοχώρα στη μητρόπολη της Ατλαντίδος. Η ύπαρξη του καναλιού αυτού, που παρεμπιπτόντως είναι και ένα από τα 42 κριτήρια αναζήτησης, αγνοείται συστηματικά από τους αναζητητές της Ατλαντίδας, αλλά ταιριάζει στο Μισισιπή. Ο Μισισιπής έχει μήκος 2700χλμ περίπου από την περιοχή των Μεγάλων Λιμνών, από όπου και πηγάζει, μέχρι το Poverty Point από όπου διέρχεται για να εκβάλλει στον Κόλπο του Μεξικού. Να σημειωθεί ακόμα ότι ο Πλάτων τοποθετεί την Ατλαντίδα “απέναντι” από τα Γάδειρα, που βρίσκονται έξω από τις στήλες του Ηρακλέους στον Ατλαντικό, υπόδειξη συμπεριλαμβανόμενη στα κριτήρια αναζήτησης. Πράγματι, το Poverty Point έχει γεωγραφικό πλάτος ~330 Ν και τα Γάδειρα ~360 Ν.

Από που, τώρα, μπορεί να πήρε πληροφορίες ο Πλάτων για την ύπαρξη και τη μορφολογία του Poverty Point; Προφανώς τις πήρε από τους Αιγύπτιους ιερείς μέσω του Σόλωνα και από αυτόν μέσω του Κριτία, όπως ο ίδιος ισχυρίζεται, αλλά και ενδεχόμενα από άγνωστους στο ευρύτερο κοινό της εποχής Ελληνικούς θρύλους. Όμως, και οι δύο αυτές πηγές πληροφοριών είναι αξιόπιστες μόνο και εφόσον οι Αιγύπτιοι και οι Έλληνες ταξίδευαν στην Αμερική κατά τους προϊστορικούς χρόνους και σχημάτισαν ίδιαν αντίληψη των πραγμάτων.

Όσον αφορά τους Αιγύπτιους, αναγνωρίσιμα ίχνη νικοτίνης και κοκαΐνης βρέθηκαν σε ταριχευμένα σώματα, γεγονός που αποδεικνύει ότι οι Αιγύπτιοι διατηρούσαν επικοινωνία με την Αμερική. Όπως είναι γνωστό, και τα δύο φυτά ευδοκιμούν μόνο στην Αμερικανική Ήπειρο, οπότε έπρεπε απαραίτητα να εισάγονται στην Αίγυπτο για να χρησιμοποιούνται σε ταριχεύσεις. Όσον αφορά τους Έλληνες(2), ο Πλούταρχος στο άγνωστο στους πολλούς έργο του “Περί του Εμφαινομένου Προσώπου τω Κύκλω της Σελήνης” περιγράφει με λεπτομέρειες ταξίδι στην Αμερική. Είναι δε τόσο καλή η περιγραφή του ώστε μπορεί κανείς να παρακολουθήσει τη θαλάσσια διαδρομή των προϊστορικών ποντοπόρων από τις Βρετανικές Νήσους στην Ισλανδία, Γροιλανδία και Νέα Γη με κατάληξη τον Κόλπο του Αγίου Λαυρέντιου (σημερινές ονομασίες). Πρόσθετα, οι αποστάσεις, που αναφέρει ο Πλούταρχος, είναι σωστές και οι χρόνοι πλεύσης, που προσδιορίζει, συμφωνούν με σημερινές προσομοιώσεις χρησιμοποιώντας κωπήλατα σκάφη εφοδιασμένα με πανί. Να σημειωθεί ότι οι προϊστορικοί Αιγαιοπελαγίτες είχαν τις ναυπηγικές, ναυτικές και αστρονομικές ικανότητες να αποτολμήσουν τέτοιο απαιτητικό ταξίδι και ότι είχαν αποδεδειγμένα επισκεφθεί τις Σκανδιναβικές ακτές του Ατλαντικού. Όμως, οι σκοτεινοί αιώνες, που επικράτησαν στην Ελλάδα μετά την κατάρρευση της Μυκηναϊκής εποχής, έσβησαν από τη μνήμη του ευρύτερου ελλαδικού πληθυσμού πάμπολλα ιστορικά δεδομένα, όπως επεσήμαναν στον Σόλωνα και οι Αιγύπτιοι ιερείς.

Τρεις δε πληροφορίες που δίνει ο Πλούταρχος είναι σημαδιακές. Αναφέρει, συγκεκριμένα, ότι στη διάρκεια του ταξιδιού η νύχτα κρατούσε μια ώρα (άρα, οι τότε ναυτικοί χάραζαν πορεία πάνω από τον Αρκτικό Κύκλο), η θάλασσα ήταν πλωτή (δεν υπήρχαν πάγοι να εμποδίζουν την πλεύση(3) – το κλίμα τότε ήταν πράγματι ηπιότερο) και ο κόλπος (του Άγιου Λαυρέντιου) που κατέληγε το ταξίδι, ήταν στην ίδια ευθεία (ίδιο παράλληλο) με την Κασπία Θάλασσα (όντως 470 Β και στις δύο περιπτώσεις). Ο Πλούταρχος ακόμα αναφέρει, έμμεσα μεν πλην σαφώς, ότι οι Έλληνες είχαν εγκατασταθεί στη μεγάλη ήπειρο πέρα από τον πραγματικό ωκεανό σε μακρόχρονη βάση. Διευκρινίζει, μάλιστα, ότι κάθε τριάντα χρόνια πραγματοποιούνταν ένα εορταστικό ταξίδι στην απέναντι ήπειρο.



Τι κίνητρο, όμως, είχαν οι Έλληνες για να βρίσκονται στην Αμερική; Πριν περίπου ενάμιση αιώνα διαπιστώθηκε ότι στη περιοχή των Μεγάλων Λιμνών της Β. Αμερικής και, ειδικότερα, στη περιοχή της λίμνης Superior, υπάρχουν επιφανειακά κοιτάσματα καθαρού χαλκού. Αμερικανοί αρχαιολόγοι μελέτησαν την περιοχή και κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι μια άγνωστη προϊστορική φυλή, που πέρασε χωρίς να αφήσει εμφανή ίχνη της παρουσίας της, εκμεταλλεύθηκε συστηματικά τα κοιτάσματα αυτά στη διάρκεια της Χαλκοκρατίας από περίπου την 4η χιλιετία π.Χ. μέχρι περίπου το 1300 π.Χ. Ανεπίσημες εκτιμήσεις τοποθετούν την συνολική εξόρυξη χαλκού στο ίδιο διάστημα στους 500 χιλιάδες τόνους, που κανείς δεν ξέρει που πήγαν. Σε μια εποχή, λοιπόν, κατά την οποία όλος ο αρχαίος κόσμος διψούσε κυριολεκτικά για χαλκό, υποστηρίζεται εδώ ότι Αιγαιοπελαγίτες ποντοπόροι ανέλαβαν την εξόρυξη χαλκού στην Αμερική καθώς και τη μεταφορά και εμπορία του μετάλλου στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου. Έτσι εξηγείται και δικαιολογείται η παρουσία Ελλήνων στην Αμερική και έτσι εξηγείται η ευρύτατα διαδεδομένη χρήση μεγάλων ποσοτήτων χαλκού στην Ευρώπη.


Να σημειωθεί ότι οι Έλληνες είχαν πρόσβαση στις Μεγάλες Λίμνες, και κατ’ επέκταση στα ορυχεία χαλκού, είτε μέσω του ποταμού Αγίου Λαυρέντιου και παραποτάμων είτε μέσω του Κόλπου Hudson και ποταμών. Επίσης, είχαν πρόσβαση στο Μισισιπή από τις Μεγάλες Λίμνες απευθείας ή/και μέσω παραποτάμων. Μέσω δε του Μισισιπή είχαν πρόσβαση στο Poverty Point και στον Κόλπο του Μεξικού.

Ποια, όμως, ήταν η κατάληξη της μεταλλευτικής και εμπορικής αυτής δραστηριότητας; Είτε οι κλιματολογικές συνθήκες άλλαξαν στη Βόρεια Θάλασσα και εμφανίστηκαν πάγοι που εμπόδιζαν τη ναυσιπλοΐα, είτε οι συνθήκες συμβίωσης με τοπικές φυλές στη Αμερική άλλαξαν και από φιλικές ή ανεκτικές έγιναν εχθρικές, ή και τα δύο, τερματίζοντας την παρουσία των Ελλήνων στην Αμερική. Το πιθανότερο, όμως, είναι ότι η χρήση σιδήρου έφερε το τέλος της Χαλκοκρατίας και μαζί με αυτό ατόνησε και την ανάγκη για χαλκό.

Τι απέγινε τότε ολόκληρος ο στόλος των Μεσογειακών ναυτικών και συνάμα εμπόρων χαλκού; Προφανώς έμεινε χωρίς αντικείμενο ύπαρξης, αλλά φαίνεται ότι δεν παροπλίσθηκε. Ίσως, τα άνεργα πληρώματά του ξεκίνησαν μεγάλης κλίμακας ληστρικές επιδρομές για καθαρά πλέον λόγους επιβίωσης και έμειναν γνωστά στην ιστορία ως οι Λαοί της Θάλασσας. Είναι αξιοσημείωτο ότι ορισμένα φύλα από τους Λαούς της Θάλασσας έμεναν με τις οικογένειές τους στα πλοία. Την ίδια τακτική φαίνεται να ακολουθούσαν και στην Αμερική οι εξορύκτες και μεταπράτες χαλκού αφού δεν άφησαν πουθενά εμφανή ίχνη της διαβίωσής τους στη περιοχή των ορυχείων παρεκτός μεταλλευτικά εργαλεία. Άλλωστε και ο Πλούταρχος αναφέρει ότι τα Ελληνικά ποντοπόρα πληρώματα κουβαλούσαν στα πλοία τους όλα τα απαραίτητα εφόδια για μακρόχρονή παραμονή στη ξενιτιά.

Συμπερασματικά, η αποδοχή και των παραπάνω τριών ανορθόδοξων εκδοχών μαζί, ικανοποιούν και τα 42 κριτήρια αναζήτησης της χαμένης Ατλαντίδας.

____________________________________________

(1) Η πλήρης μελέτη αποτελείται από κείμενο 72 σελίδων με 7 σχήματα, 4 χάρτες και 226 παραπομπές.

(2) Τα περί Αιγύπτιων και Ελλήνων στην Αμερική συνέγραψε ερευνητική ομάδα αποτελούμενη από τον Καθηγητή Αντώνη .Ν. Κονταράτο, τον αρχιπλοίαρχο Ε.Ν. Μάρκο Παπαδόπουλο, την ιστορικό Ασημίνα Παπαδοπούλου, τον καθηγητή Σταύρο Παπαμαρινόπουλο, τον φιλόλογο Παναγιώτη Μητροπέτρο, την αρχαιολόγο Ελένη Μητροπέτρου και την πρωτοβάθμια ερευνήτρια–ιστορικό Πασχαλιά Μυτσκίδου.

(3) Το ίδιο αναφέρει και ο Πλάτων στον Κριτία.

Πηγή: kerie.org

ΠΡΟΣΟΧΗ!
Μην παραλείψετε να δείτε τα 5 video 


Μέρος 1


Μέρος 2



Μέρος 3



Μέρος 4


Μέρος 5



Πηγή video: greektube.org

Θα είναι πολύ ενδιαφέρον να γράψετε και την δική άποψη για το θέμα ή ακόμη και δικές σας μελέτες..

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...